Een kat die haar tong uitsteekt, ziet er vaak grappig of vertederend uit. Toch kan dit kleine gebaar verschillende betekenissen hebben. Soms is het een volkomen onschuldige gewoonte, bijvoorbeeld wanneer een kat tijdens het wassen even wordt afgeleid. In andere gevallen wijst een uitgestoken tong op misselijkheid, pijn in de bek, ademhalingsproblemen of een aandoening die aandacht van een dierenarts nodig heeft. Daarom is niet alleen de tong zelf belangrijk, maar vooral het moment waarop dit gedrag ontstaat en de andere signalen die erbij te zien zijn.
Wanneer het uitsteken van de tong normaal is
Veel katten steken hun tong kort uit na het wassen. Tijdens het likken van de vacht kan een kat plotseling stoppen, haar aandacht verliezen of gewoon vergeten haar tong weer naar binnen te trekken. Dit wordt soms speels een “blep” genoemd. Als de kat daarna normaal eet, drinkt, ademt en reageert, is er meestal geen reden tot ongerustheid. Ook na een intensieve speelsessie kan de tong even zichtbaar blijven, al hoort de ademhaling vervolgens redelijk snel tot rust te komen.
Een ontspannen kat kan haar tong eveneens laten zien tijdens een diepe slaap. De spieren van de kaak en de lippen verslappen dan, waardoor een klein stukje tong naar buiten zakt. Bij katten met een korte snuit of een afwijkende kaakstand komt dit vaker voor. Ook ontbrekende tanden kunnen ervoor zorgen dat de tong minder goed op zijn plaats blijft. Wanneer dit al lange tijd bij dezelfde kat voorkomt en er geen andere klachten zijn, is het doorgaans een onschuldige eigenschap.
De duur en de frequentie maken een belangrijk verschil. Een tong die slechts enkele seconden zichtbaar is, is meestal minder verdacht dan een tong die voortdurend uit de bek hangt. Let ook op de algemene toestand van het dier. Een kat die nieuwsgierig rondloopt en zich normaal gedraagt, geeft een ander beeld dan een kat die zich verstopt, niet wil eten of duidelijk moeite heeft met ademhalen.
Veelvoorkomende lichamelijke oorzaken
Een geïrriteerde of pijnlijke bek is een belangrijke reden waarom een kat haar tong naar buiten houdt. Tandvleesontsteking, tandsteen, een losse tand, wondjes aan het gehemelte of een ontsteking onder de tong kunnen slikken en kauwen onaangenaam maken. Sommige katten kwijlen daarbij, wrijven met hun poot langs de snuit of laten voedsel uit hun bek vallen. Een slechte adem die plotseling ontstaat, verdient eveneens aandacht, vooral wanneer de kat minder gaat eten.
Misselijkheid kan er ook voor zorgen dat een kat herhaaldelijk haar tong uitsteekt. Vaak likt het dier dan aan de lippen, slikt het vaker dan normaal of maakt het bewegingen alsof het moet braken. De oorzaak kan iets eenvoudigs zijn, zoals een haarbal, maar ook een maag-darmprobleem, vergiftiging of een aandoening van de nieren of lever. Geef in zo’n situatie niet zomaar menselijke medicijnen. Veel middelen die voor mensen veilig lijken, zijn gevaarlijk voor katten.
Warmte en inspanning vormen een andere mogelijke verklaring. Katten hijgen normaal gesproken nauwelijks. Bij hoge temperaturen, hevige stress of zware inspanning kan een kat echter met open bek ademen en haar tong uitsteken. Dit moet snel verbeteren zodra het dier in een koele, rustige omgeving komt. Aanhoudend hijgen, een blauwachtige tong, bleke slijmvliezen of zichtbaar krachtig bewegen van de borstkas zijn alarmsignalen die directe veterinaire hulp vereisen.
Wie precies wil begrijpen wat het gedrag betekent, kan het onderscheid tussen een onschuldige blep en een medisch probleem verduidelijken via kat steekt tong uit, zolang daarbij ook wordt gelet op de leeftijd, gezondheid en leefomstandigheden van de kat.
Waar de eigenaar op moet letten
Kijk eerst rustig naar het patroon. Steekt de kat haar tong alleen uit na het wassen of slapen, of gebeurt het steeds vaker? Eet en drinkt ze nog normaal? Zijn er veranderingen in de ontlasting, het gewicht, de vachtverzorging of het energieniveau? Een korte video kan nuttig zijn wanneer het gedrag zich niet voordoet tijdens een bezoek aan de dierenarts. Noteer ook wanneer de tong zichtbaar is en of er een verband bestaat met eten, spelen, reizen of medicatie.
Probeer de bek niet met kracht open te trekken. Een kat met pijn kan onverwacht bijten, en door zelf te zoeken kan een wondje erger worden. Bovendien kunnen draadjes, grassprieten of andere voorwerpen onder de tong vastzitten. Trek daar niet hard aan, zeker niet wanneer het voorwerp dieper in de keel lijkt te lopen. Houd de kat rustig en neem contact op met een dierenarts voor advies.
Een afspraak is verstandig wanneer het uitsteken van de tong nieuw is, meerdere dagen aanhoudt of samengaat met kwijlen, bloed uit de bek, slikproblemen, braken, verminderde eetlust of gewichtsverlies. Ook bij oudere katten verdient een plotselinge verandering extra aandacht. Tandproblemen worden geregeld pas opgemerkt wanneer een kat al langere tijd pijn heeft, omdat katten ongemak vaak goed verbergen.
Bij ernstige benauwdheid, herhaald braken, vermoedelijke vergiftiging, bewustzijnsverlies of een duidelijk blauwe of zeer bleke tong moet de eigenaar niet afwachten. Plaats de kat in een goed geventileerde vervoersmand, voorkom onnodige stress en bel de dierenarts of een dienstdoende spoedkliniek. Geef geen melk, olie of andere huismiddelen zonder professioneel advies.
Een uitgestoken kattentong is dus niet automatisch een teken van ziekte. In veel gevallen gaat het om een kort moment van ontspanning, afleiding of een lichamelijke eigenschap. De combinatie van duur, herhaling en bijkomende symptomen bepaalt echter of het gedrag onschuldig lijkt. Door de kat rustig te observeren en bij twijfel tijdig deskundige hulp in te schakelen, kan een klein en grappig verschijnsel niet onnodig uitgroeien tot een onbehandeld gezondheidsprobleem.
